YANGIN ALARM SİSTEMLERİ

YANGIN İHBAR VE ALGILAMA SİSTEMLERİ

Yangınlarda ilk saniyeler çok önemlidir. Yangın söndürmede geç kalınırsa ortam tavlanır, sıcaklık tahammül edilemez boyutlara gelir, camlar infilak ederek yangın nefes alır ve hızla artarak devam eder. Bu boyutlarda bir yangını söndürmek imkansızlaşır, hatta can kurtarma ve tahliye dahi mümkün olmayabilir. Bu nedenle eğer yangın ilk anlarda algılanırsa lokal imkanlarla ve basit yöntemlerle kolayca söndürülebilir. İşte bu ilk saniyeleri yangın ihbar sistemleri kazandırır.

Yangın ihbar sistemleri oteller, kapalı diğer büyük alanlar, çeşitli hammaddeler veya mamül mal bulunduran (pamuk, plastik, ahşap, polyester, kağıt vb.) depo, fabrika, ile yanıcı, parlayıcı madde, gaz kaçağı riski bulunan yerler, sanayi tesislerinden evlere kadar ihtiyaç olan her mekanda can ve mal güvenliğini yangına karşı erken uyarı sağlayarak koruyan sistemlerdir.

Çeşitli dedektörlerden oluşan sistemler aynı zamanda başka birkaç sisteme entegre olarak çalışabilir. Alarm anında havalandırmayı açabilir, asansörü istenen yere getirip tekrar çalışmamasını sağlayabilir, yangın söndürme sistemlerini devreye sokabilir vb. önlemlerin otomatik olarak alınmasına olanak tanır.

Yangın çıkmasına sebep olan madde, gaz kimyasalları içeriğine göre üç farklı prensipte tepki verir. Algılama sistemleri de buna dayanır. Bunlar; Duman, ısı ve alevdir. Her üç tepkiye göre farklı kullanım ve uygulama alanları bulunan dedektör tipleri mevcuttur.

Bir yangın ihbar sistemi , yangını henüz başlangıç aşamasında algılayarak erken uyarı vermek ve böylece can ve mal kaybını önlemek amacıyla tesis edilmelidir.

Bunun için ;

Kaliteli teçhizat kullanılmalı,
Doğru sistem tasarımı yapılmalıdır.

Yangın İhbar Sistemleri;
1- Konvansiyonel yangın ihbar sistemleri
2- Analog adresli yangın ihbarı sistemi
3- İntelligent yangın ihbar sistemleri

Yangın algılama ve alarm sistemlerinin adressiz, adresli ve akıllı dedektörlü çeşitleri bulunuyor. Adressiz sistemler yalnızca binada yangın çıktığı alarmının verip bunun yerini bildirmezken adresli sistemler yangının başladığı noktayı güvenlik merkezindeki ekranda gösterebiliyor. Akıllı dedektörlü sistemlerde ise dedektörün kendisi yangın olduğuna karar verip, adresiyle birlikte çok kısa bir zaman dilimi içinde bunu merkezi bilgisayara bildirebiliyor.

Entegre kontrol sistemiyle donatılmış bir binada bir tehlike anında, örneğin yangın algılayıcılardan yangın sinyali alındığında olayın tam yeri güvenlik merkezine bildirilirken otomatik olarak yangın çıkan katta anonslar yapılabiliyor, kilitli yangın kapıları kendiliğinden açılabiliyor, asansörler kendiliğinden zemin kata inip içinde kimseyi hapsetmeden durabiliyor, ilgili kattaki elektrikli cihazların devre dışı kalması sağlanabiliyor; kısaca tehlike anı için belirlenen senaryolar, merkezi bilgisayar tarafından yerine getirilerek olası tehlikelerin en az zararla atlatılması sağlanıyor.

Yangın İhbar Sistemleri Ekipmanları

1- Yangın Kontrol Paneli : Bütün dedektörler, sirenler ve butonlar bu panele bağlanır. Sistemin kontrol merkezidir. İhbarın geldiği bölgeyi gösterir. İçlerinde elektrik kesilmelerine karşı akü grubu bulunur. Alarmın geldiği odayı ya da noktayı tesbit etmek için analog veya elektronik adresli paneller kullanılması gerekir.

2- Dedektörler

a) Duman Dedektörü :

İyonizasyon Duman Dedektörü; Dumanı algılayan bir hücre içindeki iyonizasyon akımının degişimiyle algılama yapılır. Ancak radyoaktif madde içermesinden dolayı birçok firma tarafından üretimleri durdurulmuştur.

Optik Duman Dedektörü; Algılama hücresinde bir ışık kaynağı ve bu ışık kaynağının bir alıcısı mevcuttur. Duman bu hücre içine girdiginde ışık dağılır ve algılama gerçekleşir.

Işın Tipi Duman Dedektörü; Diğerlerinden farklı olarak alıcı verici prensibine göre çalışırlar. Bir vericiden yayılan infrared ışık kaynağı bir alıcıya ulaşı. Yangın durumunda oluşan duman bu infrared ışığı kestiğinde algılama durumu oluşur.

b) Isı Dedektörü : Sabit sıcaklık dedektörünün monte edildiği yerdeki sıcaklık belli bir değere ulaştığında algılama yapar. 60' ve 90' çoğunlukta kullanılan tipleridir. Ancak değişik uygulamalar için degişik tipleri de mevcuttur.

Isı Artış Dedektörü; Hava sıcaklığının belirli bir zaman aralığındaki artışını ölçerek, bu artışın normalin üzerinde olması durumunda algılama yapar.

c) Alev Dedektörü : Alev dedektörü yangının alev aşamasını görerek algılama yapar. Alevin yapısında bulunan ultraviyole veya infrared ısınımı algılarlar.

d) Gaz Kaçağı Dedektörü :

e) Deprem Sensörü :

3- Yangın Butonu : Yangın anında, yangın alarmını manuel olarak devreye sokulmasını sağlarlar. Üzerinde bulunan cam kırılarak alarm butonuna basılır. Böylece yanlış alarmlar olmaz.

4- Sirenler ve Flaşörler : Yangın anında çevredekileri uyarmak amacıyla kullanılırlar. Sesle uyarmak için sirenler görsel uyarı içinde flaşörler kullanılır.

5- Acil Çıkış Armatürleri : Kendinden şarjlı olup, acilde 1 saat süreyle yanarlar. Üzerlerindeki yazı ve semboller fosforlu olduğundan dumanlı ortamlarda veya karanlıkta kolayca görülebilirler.
a) Exit Armatürleri
b) Acil Yön Armatürleri
c) Acil Kaçış Armatürleri

6- Aksesuarlar
a) Röle Kontrol Modülü : Röle kontrol modülleri, sebep-sonuç senaryosunda tanımlanmak üzere yangın veya hata durumlarında; duman damperleri, basınçlandırma fanları veya asansör gibi harici cihazların kontrolü için kullanılmaktadır.

b) Kontak İzleme Modülü : Kontak izleme modülleri, sprinkler sistemi, alarm girişleri, genel amaçlı yangın cihazları, kontrol anahtarları ve diğer güvenlik cihazlarının durumlarını izlemek için kullanılmaktadır.

c) Siren Kontrol Modülü : Siren kontrol modülleri, harici uyarı cihazlarının programlanmış bir sebep-sonuç senaryosuna göre çalışabilmesi için kullanılmaktadır. Siren kontrol modülleri, uyarı cihazlarındaki kısa devre ve açık devre durumları için sürekli hata denetimi yapmaktadır.

d) Bölge Denetim Modülü : Bölge denetim modülleri, konvansiyonel yangın bölgelerinin sisteme entegre edilebilmesi için kullanılmaktadır. Bölge denetim modülleri, konvansiyonel bölgelerdeki kısa devre ve açık devre durumları için sürekli hata denetimi yapmaktadır.

e) Kısa Devre İzolatör Modülü : Kısa devre izolatörleri; bir çevrimde detektör, buton ve modüllerin arasına ortalama 20 analog adresli cihazda bir bağlanarak olası bir kısa devre durumunda çevrimin tamamen devre dışı kalmasını önlemektedir.